Gids
Waarom je gitaar vertraagd klinkt (en hoe je latentie oplost)
Klinkt je gitaar te laat als je via een computer speelt, alsof elke noot pas na het aanslaan aankomt? Dat verschil heet latentie. Het grootste deel komt door een paar instellingen die je zelf kunt aanpassen. Hier lees je wat latentie is, wat de meeste oorzaken zijn en hoe je het stap voor stap oplost.
Wat latentie is
Sluit je aan op een versterker en het geluid komt bijna meteen. Via een computer maakt het geluid een rondreis. De audio-interface zet je gitaarsignaal om in digitale audio, de computer berekent de ampklank en de interface zet die weer om in geluid voor je koptelefoon. De tijd die dat kost, is latentie.
Je kunt latentie niet helemaal wegnemen, maar met de juiste instellingen maak je hem een stuk kleiner. Ter vergelijking: geluid legt in één milliseconde ongeveer 34 cm af door de lucht. Sta je 3 m van een versterker, dan loop je al zo'n 9 ms achter, dus een paar milliseconden vertraging is ook bij een echte versterker normaal.
Veelvoorkomende oorzaken, de meest waarschijnlijke eerst
Ze staan ruwweg van meest naar minst waarschijnlijk. Loop ze van boven af na.
- 1.
Bluetooth of andere draadloze koptelefoons
Een draadloze verbinding houdt het geluid eerst vast in een eigen buffer voordat het wordt verstuurd, wat vaak een duidelijk hoorbare vertraging geeft. Geen enkele audio-instelling kan dat wegnemen. Gebruik om te spelen een bekabelde koptelefoon of oordopjes die in de audio-interface zijn gestoken.
- 2.
Een algemene driver in plaats van die van de interface
Een driver is de software waarmee de computer met een apparaat praat. Draait de interface op Windows via de algemene systeemdriver, dan geeft dat meestal veel vertraging. Installeer de eigen driver van de audio-interface van de website van de fabrikant en kies die in de driverlijst van je app. Ook verschillende apparaten voor invoer en uitvoer, bijvoorbeeld de interface als ingang en de laptopspeakers als uitgang, kunnen vertraging of haperingen veroorzaken.
- 3.
Een te hoge buffergrootte
De buffergrootte is hoeveel audio de computer verzamelt voordat hij die verwerkt. Met een grotere buffer heeft de computer meer lucht, maar hoor je het geluid later. Een grote buffer past bij het mixen van een opname, een kleine bij realtime spelen.
- 4.
Directe monitoring die er bovenop klinkt
Directe monitoring stuurt je gitaar rechtstreeks van de interface naar je koptelefoon, zonder de computer. Staat die aan terwijl je ook de ampklank hoort, dan komt de kale gitaar eerst en volgt de ampklank daarna, waardoor het dubbel of galmend klinkt. Zet het uit als je via ampsoftware speelt.
- 5.
Zware effecten of een hoge samplefrequentie
Veel effecten, of een samplefrequentie (hoe vaak per seconde het geluid wordt gemeten) van 96 kHz of meer, geven de computer meer werk. Dan gaan kleine buffers knetteren en moet je de buffer weer groter maken. Sommige effecten voegen bij het verwerken ook zelf een vertraging toe. Om te oefenen is 44,1 of 48 kHz ruim genoeg.
- 6.
Stroombesparing op de laptop
Op de accu of in een energiebesparende stand remt een laptop zichzelf af, waardoor kleine buffers gaan haperen en je de buffer weer groter moet maken. Sluit de lader aan en zet de energiemodus richting prestaties terwijl je speelt.
- 7.
Andere apps die draaien
Browsertabbladen met video, videogesprekken en het synchroniseren van bestanden houden de computer op de achtergrond bezig. Sluit wat je niet nodig hebt terwijl je speelt.
Zo verklein je latentie, stap voor stap
- 1
Gebruik een bekabelde koptelefoon op de interface
Koppel draadloze oordopjes los en steek een bekabelde koptelefoon in de koptelefoonaansluiting van de audio-interface. Een 3,5 mm-plug heeft een 6,35 mm-verloopstekker nodig.
- 2
Controleer de driver en de apparaten
Stel in de audio-instellingen van je ampapp of DAW (opnamesoftware) zowel invoer als uitvoer in op de audio-interface. Schakel op Windows ook over naar de eigen driver van de audio-interface.
- 3
Zet de samplefrequentie op 44,1 of 48 kHz
Een hogere samplefrequentie lost latentie zelden op. Elke buffer duurt dan korter, maar de computer heeft meer te doen, dus je hebt vaak alsnog een grotere buffer nodig. 44,1 of 48 kHz is een veilige keuze.
- 4
Verklein de buffergrootte stap voor stap
Ga van 256 naar 128 en dan van 128 naar 64, en speel na elke wijziging ongeveer een minuut. Geknetter of haperingen betekenen dat de computer het niet bijhoudt. Ga dan één stap terug omhoog en houd de kleinste waarde aan waarbij het schoon blijft.
- 5
Zet directe monitoring uit
Heeft je interface een knop voor directe monitoring, zet die dan uit. Heeft hij een mixknop, draai die dan richting weergave (computer). Het dubbele, galmende geluid van kale gitaar plus ampklank verdwijnt.
- 6
Geef de computer wat ruimte
Sluit een laptop aan op de lader en zet stroombesparing uit. Sluit apps en browsertabbladen die je niet gebruikt en haal effecten weg die je niet nodig hebt. Verbind de interface rechtstreeks met de computer, niet via een USB-hub. Dit alles helpt een kleinere buffer zonder geknetter te draaien.
Buffergrootte en latentie in cijfers
Buffergrootte wordt geteld in samples, de kleine plakjes waarin digitale audio is opgedeeld. Deel de buffergrootte door de samplefrequentie om de tijd van één buffer te krijgen. Bij 48 kHz is 128 samples 128 ÷ 48.000 ≈ 2,7 ms.
| Buffergrootte (samples) | 44.1 kHz | 48 kHz |
|---|---|---|
| 64 | 1.5 ms | 1.3 ms |
| 128 | 2.9 ms | 2.7 ms |
| 256 | 5.8 ms | 5.3 ms |
| 512 | 11.6 ms | 10.7 ms |
De tabel toont één buffer. Wat je hoort is langer: het geluid gaat door een invoerbuffer en een uitvoerbuffer, plus de tijd die de interface nodig heeft om het om te zetten naar digitaal en weer terug. De echte rondreis is dus meestal meer dan het dubbele van het getal in de tabel. Toont je app een latentiewaarde, gebruik die dan als richtlijn.
Een kleinere buffer betekent minder vertraging, maar de computer moet elk stukje sneller afmaken. Lukt dat niet, dan hoor je geknetter of haperingen. Ga in dat geval één stap terug omhoog. Een schoon geluid dat een paar milliseconden later komt, oefent prettiger dan een knetterend geluid.
Veelgestelde vragen
- Waarom klinkt mijn gitaar een seconde of langer te laat?
- Alleen de buffergrootte veroorzaakt zelden zo'n lange vertraging. Zelfs een grote buffer is tientallen milliseconden, geen hele seconden. Kijk liever naar de route die het geluid aflegt: een draadloze koptelefoon, een uitvoerapparaat dat niet de audio-interface is, een algemene driver op Windows of je gitaar die via een andere app wordt gehoord, zoals een belprogramma of streamingdienst.
- Welke buffergrootte moet ik gebruiken?
- Begin bij 128 samples. Blijft het een minuut spelen schoon, probeer dan 64. Knettert het, ga dan naar 256. Het juiste getal hangt af van de computer: de kleinste waarde die schoon blijft, is die voor jouw computer.
- Kan ik spelen met Bluetooth-oordopjes?
- Voor muziek luisteren zijn ze prima, maar niet om te spelen. De vertraging van de draadloze verbinding blijft bestaan, hoe laag je de buffer ook zet, dus het geluid loopt achter op je aanslag. Gebruik een bekabelde koptelefoon of oordopjes die in de interface zijn gestoken.
- Haalt directe monitoring de vertraging niet weg?
- Het geluid van directe monitoring slaat de computer over, dus je hoort het bijna meteen. Maar het is je kale gitaar, zonder amp of effecten. Wil je oefenen met de ampklank, zet directe monitoring dan uit en stel de driver en de buffer in zoals hierboven. Staan allebei aan, dan overlappen de twee geluiden en klinkt het galmend.
Dit instellen in EG Tone
Deze stappen werken in elke ampsoftware hetzelfde. EG Tone is één van de opties: een amp- en effectenplugin voor elektrische gitaar, gemaakt voor beginners.
- In de standalone-app kun je in het ingebouwde audio-instellingenpaneel het apparaat, de invoer en uitvoer, de samplefrequentie en de buffergrootte kiezen. Ook staat er een latentiewaarde.
- De aanbevolen samplefrequentie is 44,1 of 48 kHz.
- Elke knop en elke toets heeft een hulptekst. Beweeg je muis erover om te zien wat hij doet.
- Een tuner en een metronoom zitten in hetzelfde programma.
- Hij draait als VST3-plugin en als standalone-app op macOS en Windows, en als AU-plugin op macOS.
EG Tone is een eenmalige aankoop, geen abonnement.
Ontdek EG ToneSluit je voor het eerst een gitaar aan? Begin dan met de gids over de setup. Om te stemmen en je timing te oefenen zijn de tuner en de metronoom op deze site gratis te gebruiken, zonder aanmelding.