Hướng dẫn
Cách chỉnh amp guitar cho người mới
Các núm trên amp trông khá phức tạp, nhưng lúc mới chơi chỉ có sáu núm thật sự quan trọng. Dưới đây là mỗi núm làm gì bằng lời dễ hiểu, số khởi đầu cho bốn kiểu âm thanh phổ biến và cách chỉnh tiếp từ đó. Cách này dùng được cho cả amp thật lẫn phần mềm amp.
Mỗi núm làm gì
Gain
Quyết định độ méo của tiếng đàn, không phải độ to của amp. Một số amp ghi là DRIVE.
- Khi vặn xuống
- Sạch và rõ hơn. Từng nốt trong hợp âm vẫn tách bạch, và lực gảy của bạn ảnh hưởng nhiều hơn đến âm thanh.
- Khi vặn lên
- Méo nhiều hơn và nốt ngân dài hơn, nhưng nhiễu cũng nhiều hơn. Vặn quá tay thì hợp âm sẽ nhòe thành một mảng.
Trầm (Bass)
Dải thấp: độ nặng và độ dày bên dưới mỗi nốt.
- Khi vặn xuống
- Mỏng và gọn hơn. Khi chặn tay (palm mute), tiếng sẽ sắc nét hơn.
- Khi vặn lên
- Đầy và ấm hơn. Quá nhiều thì tiếng bị ù, nhất là khi gain cao.
Trung (Mid)
Dải giữa, nơi chứa phần lớn giọng của cây guitar. Núm này quyết định tiếng đàn nổi bật đến đâu.
- Khi vặn xuống
- Rỗng và xa. Nghe một mình thì có thể thấy to, nhưng khi chơi cùng nhạc cụ khác, tiếng guitar bị lùi lại phía sau.
- Khi vặn lên
- Dày và nổi hơn. Quá nhiều thì tiếng nghe đục như trong hộp hoặc nghẹt mũi.
Bổng (Treble)
Dải cao: độ sáng và độ sắc của nhát gảy.
- Khi vặn xuống
- Tối và mượt hơn. Thấp quá thì tiếng bị bí, như có tấm chăn che lên loa.
- Khi vặn lên
- Sáng và rõ hơn. Quá nhiều thì tiếng trở nên gắt, chói tai.
Presence
Phần trên cùng của âm thanh: độ thoáng và độ sắc. Bổng quyết định độ sáng chung; presence thêm hoặc bớt độ lấp lánh phía trên đó.
- Khi vặn xuống
- Tròn và mượt hơn. Hãy thử khi âm thanh gain cao bị rè xốp.
- Khi vặn lên
- Lấp lánh và xuyên hơn. Quá nhiều thì tiếng rè xốp hoặc giòn gắt.
Master (âm lượng)
Mức âm lượng đầu ra tổng thể, thường ghi là MASTER hoặc VOLUME. Hãy chỉnh núm này sau cùng.
- Khi vặn xuống
- Nhỏ tiếng hơn. Tính cách âm thanh bạn đã chỉnh bằng các núm khác hầu như vẫn giữ nguyên.
- Khi vặn lên
- To tiếng hơn. Trong phần mềm, vặn quá cao có thể làm tiếng bị clip ở đầu ra, nên hãy để mắt đến đồng hồ mức đầu ra.
Số khởi đầu trên núm từ 0 đến 10
Đặt theo các số này rồi tinh chỉnh bằng tai. Số 5 nghĩa là núm chỉ thẳng lên trên (vị trí 12 giờ). Nếu phần mềm của bạn hiển thị 0–100%, hãy nhân với 10.
| Núm | Clean (sạch) | Crunch (gằn nhẹ) | Rock đệm (rhythm) | Lead (solo) |
|---|---|---|---|---|
| Gain | 2 | 5 | 7 | 8 |
| Trầm (Bass) | 5 | 5 | 6 | 5 |
| Trung (Mid) | 5 | 6 | 6 | 7 |
| Bổng (Treble) | 6 | 6 | 6 | 6 |
| Presence | 5 | 5 | 6 | 5 |
- Clean (sạch) · Dùng cho hợp âm và rải nốt (arpeggio). Nếu nốt bị vỡ khi bạn gảy mạnh, hãy hạ gain xuống 1.
- Crunch (gằn nhẹ) · Méo nhẹ cho hợp âm blues và rock cổ điển. Gảy nhẹ thì tiếng sạch hơn, gảy mạnh thì tiếng gằn hơn.
- Rock đệm (rhythm) · Dùng cho power chord và chặn tay. Nếu những nốt chặn nghe bị ù, hãy hạ trầm xuống 4 hoặc 5.
- Lead (solo) · Dùng cho solo. Gain cao hơn giúp nốt ngân dài hơn, còn trung cao hơn giúp giai điệu nổi lên. Nếu có tiếng xì giữa các câu nhạc, hãy hạ gain xuống 7.
Giữ master thấp trong lúc chỉnh âm sắc, rồi nâng lên mức nghe thoải mái ở bước cuối.
Cách tìm âm sắc của bạn: bắt đầu từ vị trí 12 giờ
- 1
Bắt đầu từ vị trí 12 giờ
Đặt trầm, trung, bổng và presence ở 5, gain ở 2 và master ở mức thấp. Từ điểm xuất phát đều nhau này, bạn nghe rõ từng núm thay đổi điều gì.
- 2
Chỉnh gain trước
Hãy chơi đúng thứ bạn sẽ chơi: hợp âm nếu đệm, từng nốt đơn nếu solo. Tăng gain đến khi có độ gằn như ý, rồi lùi lại 1 nấc. Gain làm thay đổi cách các núm khác hoạt động, nên phải chỉnh nó đầu tiên.
- 3
Mỗi lần chỉnh một núm
Đi theo thứ tự này: trầm, trung, bổng, presence. Vặn mỗi núm từ 0 đến 10 một lần để nghe hết khoảng biến đổi của nó, rồi chỉnh dần từng nấc 1, và chơi vài giây sau mỗi lần thay đổi.
- 4
Chỉnh master sau cùng và so sánh ở cùng độ to
Tai người gần như luôn thấy tiếng to hơn là hay hơn, nên hãy dùng master để cân độ to của hai thiết lập trước khi so sánh. Sau đó đặt về mức bạn sẽ chơi thật.
- 5
Thử với nhạc rồi hãy lưu lại
Một âm sắc nghe rất đã khi chơi một mình có thể biến mất bên cạnh trống và bass. Hãy chơi theo một bài hát hoặc nhạc nền trong khoảng một phút; nếu tiếng guitar bị chìm, tăng trung thêm 1. Sau đó lưu thiết lập lại hoặc ghi các con số ra.
Những lỗi người mới hay gặp
Để gain ở mức 10
Gain tối đa làm hợp âm bị nhòe, thêm tiếng xì và che mất những lỗi bạn cần nghe thấy khi tập. Phần lớn tiếng rock đệm nằm quanh mức 6 đến 7.
Khoét hết dải trung
Trầm và bổng ở 10 còn trung ở 0 nghe rất đã khi chơi một mình, nhưng guitar sẽ biến mất ngay khi nhạc nền bắt đầu. Trong lúc học, hãy giữ trung từ 5 trở lên.
Chỉnh âm sắc ở mức nhỏ như thì thầm
Khi âm lượng rất nhỏ, tai nghe thấy ít trầm và bổng hơn, nên người mới cứ tăng cả hai, và âm sắc trở nên ù và gắt khi chơi ở mức bình thường. Hãy chỉnh âm sắc ở đúng độ to bạn thật sự chơi.
Quên các núm trên chính cây đàn
Nếu núm volume hoặc tone trên cây đàn đang vặn nhỏ, amp sẽ yếu hoặc tối dù bạn chỉnh thế nào. Hãy kiểm tra cả hai đang ở 10 trước khi đụng đến amp.
Câu hỏi thường gặp
- Người mới nên chỉnh amp thế nào cho hợp lý?
- Với tiếng clean, hãy bắt đầu với gain 2, trầm 5, trung 5, bổng 6 và presence 5. Với crunch, tăng gain lên 5 và trung lên 6. Từ đó, mỗi lần chỉnh một núm, mỗi lần 1 nấc, và lắng nghe.
- Gain và master volume khác nhau thế nào?
- Gain quyết định độ méo của âm thanh; master quyết định độ to. Gain cao với master thấp cho tiếng méo nặng ở mức âm lượng nhỏ. Gain thấp với master cao cho tiếng clean to.
- Núm presence làm gì?
- Nó định hình phần trên cùng của âm thanh. Vặn lên để có độ lấp lánh và độ xuyên hơn, hoặc vặn xuống để tiếng tròn hơn. Nếu âm thanh gain cao bị rè xốp, presence là núm đầu tiên nên hạ.
- Các thiết lập này có dùng được cho phần mềm amp và plugin không?
- Có, làm điểm xuất phát. Phần mềm amp dùng cùng những núm cho cùng những việc, nhưng mỗi mẫu amp phản ứng hơi khác nhau, nên hãy sẵn sàng chỉnh một hai núm thêm 1 hoặc 2 nấc.
Luyện âm sắc với EG Tone
Nếu bạn tập qua máy tính, EG Tone là một lựa chọn: plugin amp và hiệu ứng guitar điện dành cho người mới.
- Mỗi núm đều có phần giải thích theo kiểu vặn xuống/vặn lên giống như bài này. Di chuột lên núm để xem vặn xuống hay vặn lên thì chuyện gì xảy ra.
- Phần hướng dẫn dẫn bạn đi qua màn hình thật, từng phần một.
- Máy lên dây, máy đếm nhịp và trình phát nhạc nền được tích hợp sẵn, nên bạn có thể nạp nhạc nền của riêng mình và thử âm sắc với nó ngay trong cùng chương trình.
- Chạy dưới dạng plugin VST3 và ứng dụng độc lập trên macOS và Windows, cùng plugin AU trên macOS.
Lần đầu kết nối guitar với máy tính? Hãy bắt đầu với các bài này.