Vì sao tiếng guitar bị trễ (và cách giảm độ trễ)

Nguyên nhân thường gặp, từ khả dĩ nhất

Các nguyên nhân dưới đây xếp tương đối từ khả năng cao nhất đến thấp nhất. Hãy kiểm tra từ trên xuống.

1. 1.

   Tai nghe Bluetooth hoặc tai nghe không dây khác

   Đường truyền không dây giữ âm thanh trong bộ đệm riêng trước khi gửi đi, nên thường thêm độ trễ mà bạn nghe rất rõ. Không thiết lập âm thanh nào xóa được nó. Khi chơi đàn, hãy dùng tai nghe có dây cắm vào audio interface.

2. 2.

   Dùng driver chung thay vì driver riêng của interface

   Driver là phần mềm giúp máy tính giao tiếp với một thiết bị. Trên Windows, nếu chạy interface qua driver hệ thống chung thì thường bị trễ khá nhiều. Hãy cài driver riêng của audio interface từ trang web của hãng và chọn nó trong danh sách driver của ứng dụng. Chọn thiết bị khác nhau cho đầu vào và đầu ra, ví dụ nhận từ interface nhưng phát ra loa laptop, cũng có thể gây trễ hoặc ngắt tiếng.

3. 3.

   Kích thước bộ đệm đặt quá cao

   Kích thước bộ đệm (buffer size) là lượng âm thanh máy tính gom lại trước khi xử lý. Bộ đệm lớn cho máy tính nhiều chỗ thở hơn, nhưng bạn nghe tiếng muộn hơn. Bộ đệm lớn hợp với lúc mix một bản thu; bộ đệm nhỏ hợp với lúc chơi trực tiếp.

4. 4.

   Nghe cả direct monitoring chồng lên

   Direct monitoring đưa tiếng guitar thẳng từ interface sang tai nghe mà không qua máy tính. Nếu đang bật mà bạn còn nghe tiếng amp, thì tiếng guitar gốc đến trước và tiếng amp theo sau, nên nghe như bị nhân đôi hoặc có vang vọng. Hãy tắt nó khi bạn chơi qua phần mềm amp.

5. 5.

   Nhiều hiệu ứng hoặc tần số lấy mẫu cao

   Dùng nhiều hiệu ứng, hoặc tần số lấy mẫu (số lần đo âm thanh mỗi giây) từ 96 kHz trở lên, khiến máy tính làm việc nhiều hơn. Khi đó bộ đệm nhỏ bắt đầu bị rè và rốt cuộc bạn phải tăng bộ đệm. Một số hiệu ứng còn tự thêm độ trễ riêng khi xử lý. Để tập, 44,1 hoặc 48 kHz là quá đủ.

6. 6.

   Laptop ở chế độ tiết kiệm điện

   Khi chạy bằng pin hoặc ở chế độ tiết kiệm điện, laptop tự giảm tốc độ, nên bộ đệm nhỏ bắt đầu bị ngắt tiếng và rốt cuộc bạn phải tăng bộ đệm. Hãy cắm sạc và chuyển chế độ nguồn sang hướng hiệu năng khi chơi.

7. 7.

   Các ứng dụng khác đang chạy

   Tab trình duyệt đang phát video, cuộc gọi video và việc đồng bộ tệp đều khiến máy tính bận rộn dưới nền. Hãy đóng những gì bạn không cần khi chơi.

Cách giảm độ trễ, từng bước

1. 1

   Dùng tai nghe có dây cắm vào interface

   Rút tai nghe không dây ra và cắm tai nghe có dây vào cổng tai nghe của audio interface. Giắc 3,5 mm cần thêm đầu chuyển sang 1/4 inch.

2. 2

   Kiểm tra driver và thiết bị

   Trong phần cài đặt âm thanh của ứng dụng amp hoặc DAW (phần mềm thu âm), đặt cả đầu vào lẫn đầu ra là audio interface. Trên Windows, hãy đổi cả driver sang driver riêng của audio interface.

3. 3

   Đặt tần số lấy mẫu là 44,1 hoặc 48 kHz

   Tần số lấy mẫu cao hơn hiếm khi tự sửa được độ trễ. Mỗi bộ đệm ngắn đi về thời gian, nhưng máy tính có nhiều việc hơn, nên thường bạn lại cần bộ đệm lớn hơn. 44,1 hoặc 48 kHz là lựa chọn an toàn.

4. 4

   Giảm bộ đệm từng bước một

   Đi từ 256 xuống 128, rồi từ 128 xuống 64, và chơi khoảng một phút sau mỗi lần đổi. Tiếng rè hoặc ngắt quãng nghĩa là máy tính không theo kịp. Khi đó hãy tăng lại một bước và giữ kích thước nhỏ nhất mà âm thanh vẫn sạch.

5. 5

   Tắt direct monitoring

   Nếu interface có nút direct monitor, hãy tắt đi. Nếu thay vào đó có núm mix, hãy vặn về phía playback (máy tính). Tiếng chồng giữa guitar gốc và tiếng amp, nghe như có vọng, sẽ biến mất.

6. 6

   Để máy tính rộng chỗ làm việc

   Cắm sạc cho laptop và tắt chế độ tiết kiệm điện. Đóng ứng dụng và tab trình duyệt không dùng, gỡ những hiệu ứng bạn không cần. Nối interface thẳng vào máy tính, đừng qua hub USB. Tất cả những việc này giúp bộ đệm nhỏ chạy mà không bị rè.

Kích thước bộ đệm và độ trễ, bằng con số

Kích thước bộ đệm được đếm bằng mẫu (sample), những lát cắt nhỏ xíu mà âm thanh số được chia ra. Muốn biết thời gian của một bộ đệm, hãy lấy kích thước bộ đệm chia cho tần số lấy mẫu. Ở 48 kHz, 128 mẫu là 128 ÷ 48.000 ≈ 2,7 ms.

Bảng trên chỉ tính một bộ đệm. Thứ bạn nghe dài hơn: âm thanh đi qua một bộ đệm đầu vào và một bộ đệm đầu ra, cộng với thời gian interface chuyển sang số và chuyển lại. Vì vậy độ trễ cả vòng thực tế thường hơn gấp đôi con số trong bảng. Nếu ứng dụng của bạn hiển thị con số độ trễ, hãy lấy đó làm chuẩn.

Bộ đệm nhỏ hơn thì ít trễ hơn, nhưng máy tính phải xử lý xong mỗi khối nhanh hơn. Khi không kịp, bạn sẽ nghe tiếng rè hoặc ngắt quãng. Nếu vậy, hãy tăng lại một bước. Âm thanh sạch nhưng trễ thêm vài mili giây thì dễ tập hơn là âm thanh bị rè.