Hướng dẫn

Cách thu âm guitar điện tại nhà bằng laptop

Bạn có thể thu âm guitar điện mà không cần micro hay ampli. Cắm đàn vào audio interface, đặt plugin ampli lên một track trong DAW, rồi vừa thu vừa nghe bằng tai nghe. Dưới đây là chuỗi tín hiệu, thiết bị tối thiểu, các bước thực hiện và những lỗi người mới hay mắc.

Chuỗi tín hiệu, từ dây đàn đến file

Nếu thu âm còn mới với bạn, biết mỗi thiết bị làm gì sẽ rất có ích. Khi có sự cố, bạn sẽ biết cần tìm ở đâu.

  1. 1

    Đàn và dây cáp

    Pickup tạo ra tín hiệu điện yếu và truyền theo dây cáp. Lúc này chưa phải là tiếng ampli.

  2. 2

    Audio interface

    Chuyển tín hiệu guitar thành âm thanh số mà máy tính xử lý được (thường gọi là sound card). Núm gain đầu vào quyết định tín hiệu đi vào to đến đâu.

  3. 3

    Một track trong DAW

    Track chính là máy thu. Nó lưu tín hiệu đi vào thành file âm thanh.

  4. 4

    Plugin ampli trên track

    Thêm tiếng ampli vào tín hiệu guitar sạch. Trong hầu hết DAW, file thu vẫn giữ nguyên bản sạch và tiếng ampli được thêm vào khi phát lại, nên bạn có thể đổi tiếng ampli sau khi thu.

  5. 5

    Tai nghe

    Đây là nơi bạn nghe tiếng ampli, từ cổng tai nghe của audio interface.

Thiết bị tối thiểu

  • Guitar điện và dây cáp guitar

    Chính những thứ bạn vẫn dùng để tập. Bạn không cần micro hay ampli.

  • Audio interface có đầu vào nhạc cụ (Hi-Z)

    Cổng tai nghe/mic của laptop không được làm cho tín hiệu guitar, nên tiếng ra mỏng và nhiễu. Hướng dẫn kết nối có phần cài đặt.

  • Laptop (macOS hoặc Windows)

    Laptop nào chạy được DAW và plugin ampli của bạn đều được. Nếu bị tiếng lách tách ở kích thước bộ đệm nhỏ, hãy tăng bộ đệm lên một nấc.

  • Tai nghe có dây

    Cắm vào audio interface. Tai nghe không dây làm tăng độ trễ mà bạn cảm nhận được, khiến khó chơi đúng nhịp.

  • DAW (phần mềm thu âm)

    Ứng dụng thu các track âm thanh và nạp plugin. Có cả loại miễn phí. Hãy kiểm tra xem nó có hỗ trợ định dạng mà plugin ampli của bạn dùng (VST3 hoặc AU) không.

Cách thu âm, từng bước

  1. 1

    Kiểm tra âm thanh trước khi mở dự án

    Kết nối mọi thứ như trong hướng dẫn kết nối, và chơi thử trước qua ứng dụng độc lập của phần mềm ampli, chưa cần mở DAW. Nếu nghe thấy tiếng ampli trong tai nghe, không bị lặp tiếng hay vọng, thì phần khó nhất đã xong. Hãy đóng ứng dụng độc lập trước khi mở DAW: nếu cả hai cùng chạy, bạn có thể nghe tiếng bị lặp, hoặc DAW có thể không mở được audio interface của bạn.

  2. 2

    Tạo dự án và đặt tempo

    Chọn tempo (BPM) của bài và bật tiếng click. Chơi theo click giúp các lần thu riêng khớp với nhau. Nếu không biết tempo, hãy bắt đầu chậm đến mức chơi sạch tiếng.

  3. 3

    Thêm track guitar mono và plugin

    Tạo một track âm thanh và đặt đầu vào là cổng mono mà đàn đang cắm (thường là input 1). Cặp stereo (1-2) có thể làm guitar chỉ vang ở một bên tai. Đặt plugin ampli lên track và bật input monitoring để nghe được. Nếu audio interface có direct monitoring, hãy tắt nó.

  4. 4

    Thử với đoạn to nhất

    Trước khi thu thật, hãy chơi đoạn đánh mạnh nhất của bài và nhìn đồng hồ mức của track. Hạ gain đầu vào nếu nó chạm đỏ. Đỉnh khoảng -12 đến -6 dB là đủ chừa khoảng trống. Bản thu hơi nhỏ có thể tăng lên sau; bản bị vỡ đỉnh (clipping) thì không sửa được.

  5. 5

    Thu, nghe lại, lặp lại

    Thu vài ô nhịp, dừng lại và phát lại. Nghe xem có lệch nhịp so với click, có tiếng rè, hay có nốt sai không. Đừng thu đè lên một take mà bạn có thể muốn giữ lại. Hãy để nó ở take hoặc track riêng, và chỉ thu lại ô nhịp bị lỗi. Dây đàn có thể bị lệch tông dần khi bạn chơi, nên hãy kiểm tra giữa các take.

  6. 6

    Lưu dự án, rồi xuất file

    Lưu dự án và xuất file là hai việc khác nhau. Lưu giữ lại các track và cài đặt plugin để bạn tiếp tục chỉnh sửa. Xuất (tùy DAW còn gọi là bounce hoặc render) tạo ra một file âm thanh phát được cho toàn bộ bản mix. WAV giữ nguyên chất lượng; MP3 dễ gửi hơn. Hãy lưu thường xuyên khi làm việc.

Những lỗi thường gặp của người mới

Thu quá to

Khi đầu vào bị vỡ đỉnh, tiếng trở nên chói và không thể sửa lại sau này. Hãy ngừng tăng gain trước khi nốt to nhất của bạn chạm đỏ.

Nghe tiếng mình hai lần

Nếu nghe thấy tiếng bị lặp hoặc vọng, tức là hai đường monitoring đang bật, hoặc ứng dụng độc lập vẫn đang mở cùng DAW. Hãy dùng direct monitoring của audio interface hoặc input monitoring của DAW, đừng bật cả hai. Để nghe plugin ampli, hãy bật của DAW và tắt direct monitoring.

Track chưa bật chế độ thu (arm)

Trong hầu hết DAW, nghe tiếng mình (monitoring) và thu âm (record-arm) là hai nút riêng. Sau take đầu tiên, hãy tìm dạng sóng trên track. Không có dạng sóng nghĩa là chưa thu được gì.

Tần số lấy mẫu không khớp

Nếu bản thu phát lại quá chậm hoặc sai cao độ, tức là audio interface và DAW đang đặt tần số lấy mẫu (sample rate) khác nhau. Hãy đặt cả hai cùng một mức, 44.1 hoặc 48 kHz.

Đặt EG Tone lên track thu âm

EG Tone là phần tạo tiếng ampli trong chuỗi này: plugin ampli và hiệu ứng guitar điện dành cho người mới, bạn đặt trên track guitar. Việc thu âm do DAW của bạn đảm nhiệm.

  • Nạp nó dưới dạng plugin VST3 trên một track guitar trong DAW. Trên macOS, nó cũng chạy được dưới dạng plugin AU.
  • Các chế độ ampli đi từ clean đến high gain, kèm mô hình thùng loa tích hợp, nên bạn có thể thử nhiều âm sắc trên cùng một bản thu.
  • Mỗi núm đều có chú thích, và phần hướng dẫn từng bước dẫn bạn đi qua màn hình thật, từng phần một.
  • Chế độ Dễ hiển thị từ một đến ba núm cho mỗi hiệu ứng, còn chế độ Pro hiển thị mọi điều khiển. Bạn có thể chuyển qua lại ngay trên màn hình.
  • Bộ lên dây và máy gõ nhịp được tích hợp trong cùng một chương trình, nên bạn có thể kiểm tra dây đàn giữa các take.

EG Tone được bán theo hình thức mua một lần, không phải gói đăng ký.

Khám phá EG Tone

Lần đầu nối guitar? Hãy bắt đầu với hướng dẫn kết nối. Nếu nghe thấy tiếng lách tách hoặc độ trễ, xem hướng dẫn về độ trễ, và hướng dẫn máy gõ nhịp giúp bạn chơi theo click. Bộ lên dây trên trang này dùng miễn phí, không cần đăng ký.

Câu hỏi thường gặp

Tôi có thể thu âm guitar điện mà không cần ampli hay micro không?
Được. Cắm đàn vào đầu vào nhạc cụ của audio interface, thu trong DAW, và tạo tiếng ampli bằng plugin. Thu bằng micro đặt trước ampli nghĩa là phải mở ampli to, điều rất khó làm khi ở trong nhà.
Tôi có thể cắm đàn vào cổng tai nghe của laptop để thu không?
Không khuyến khích. Cổng đó không được làm để nhận tín hiệu guitar, nên tiếng thường nhỏ và mỏng, lại thêm nhiễu. Hãy dùng audio interface có đầu vào nhạc cụ (Hi-Z).
Tôi có thể đổi tiếng ampli sau khi đã thu xong không?
Thường là được. Hầu hết DAW lưu tín hiệu guitar sạch và thêm plugin ampli khi phát lại, nên bạn có thể đổi chế độ ampli hoặc cài đặt, hoặc thay bằng plugin khác. Nếu bạn bounce hiệu ứng vào file và thay thế bản gốc thì không hoàn tác được, nên hãy giữ lại track thu đầu tiên.
Vì sao khi thu tôi nghe tiếng guitar hai lần, hoặc có tiếng vọng?
Hai đường monitoring đang bật, hoặc ứng dụng độc lập vẫn đang mở cùng DAW. Direct monitoring của audio interface đưa tiếng guitar gốc thẳng vào tai nghe, còn input monitoring của DAW đưa tiếng ampli đến chậm hơn một chút. Hai thứ cộng lại nghe như bị lặp. Để nghe plugin ampli, hãy tắt direct monitoring và chỉ dùng input monitoring của DAW.
Nên thu to cỡ nào?
Cú quét dây mạnh nhất của bạn không bao giờ được chạm đỏ, và nhiều người cho rằng đỉnh khoảng -12 đến -6 dB là quá đủ. Lời khuyên giữa các nguồn hơi khác nhau, nên thu hơi nhỏ rồi tăng sau là cách an toàn. Bản thu bị vỡ đỉnh không sửa được.
Nên dùng DAW nào, và có phải trả tiền không?
DAW nào cũng được nếu nó thu được track âm thanh và hỗ trợ định dạng mà plugin ampli của bạn dùng (VST3, cộng thêm AU trên macOS). Có DAW miễn phí, nên bạn không phải trả tiền để bắt đầu. Nếu sau này đổi phần mềm, các file âm thanh đã thu sẽ chuyển sang được, nhưng file dự án thường thì không.